Wanneer 'kan' en wanneer 'kunt'?
Wanneer kies je voor kan of kunt? Het mag gewoon allebei
- Met deze tool kunt u sneller werken.
- Met deze tool kan u sneller werken.
De kan-versie kom je meestal tegen in spreektaal en klinkt veel mensen moderner, aansprekender en informeel in de oren.
De kunt-versie vind je vaker terug in schrijftaal en zou meer formeel zijn. Er is ook een handjevol mensen die zegt dat met kunt duidelijker wordt dat je de lezer aanspreekt. En dat met kan het zou kunnen voelen alsof je óvér iemand praat in plaats van tégén die persoon.
Hoe dan ook: kan of kunt; beiden kloppen grammaticaal. Het is dus aan jou om te bepalen welke werkwoordsvorm je gebruikt. Maar... heb je jouw keuze gemaakt? Blijf erbij. Wisselen tussen beiden maakt de tekst onrustig.
Wist je dat 'je kunt' en 'je kan' in België helemaal gelijkwaardig zijn? Ook in het Engels is er geen aparte werkwoordsvorm die onderscheid maakt tussen ik kan (I can) en jij kunt (you can).
Onregelmatig werkwoord
Hoezo mag je kiezen tussen kan en kunt? Omdat kunnen een onregelmatig gevormd werkwoord is. Er zijn meer van dat soort werkwoorden (wil/wilt en zal/zult) waar jij zelf kan bepalen welke vorm je gebruikt.
IKEA-stijl
Ik ben een voorstander van kan. U kan, je kan... en oké, we kunnen. Kan is dus de informele vorm. Sommige mensen vinden dat je het niet in teksten kan gebruiken omdat het spreektaal is. Zo ontstond even terug deze conversatie in de DM van mijn Linkedin:
“Nicol, het valt mij op dat je in jouw social mediaposts ‘jij kan’ schrijft in plaats van ‘jij kunt’. Is het niet veiliger om voor optie 2 te gaan?”
“Tsa, misschien is ‘jij kunt’ de veilige optie maar ik houd niet zo van safe. En nog belangrijker: mijn doelgroep heeft een voorkeur voor spreektaal en daarmee voor de informele variant: ‘kan’.”
“Persoonlijk stoort mij het gebruik van ‘kan’. Het zou zo kunnen zijn dat meer mensen uit jouw doelgroep het zo zien. En die wil je natuurlijk liever pleasen dan bashen.”
“Net als dat ik niet van safe houd, houd ik ook niet van pleasen. Ik denk ook niet dat ik bash. Ik beken wel kleur.”
“Beken je kleur?”
“Ja, naast dat deze schrijfstijl bij mijn persoonlijkheid (en brand) past, houd ik rekening met de communicatievoorkeur van mijn DISC-doelgroep. Die doelgroep is felgeel en heeft een voorkeur voor (onder andere) een informele communicatiestijl.”
“Maar sluit je dan niet iedereen behalve die gele DISC-doelgroep buiten?”
“Ik schrijf geen teksten voor iedereen. Wie schrijft voor iedereen bereikt niemand.”
En toen was het stil… het kan zijn dat ik nu 1 volger minder heb. Vind ik dat jammer? Zeker. Lig ik er wakker van? Nee. Ik kies er bewust voor om uitgesproken te communiceren. Dan geldt ‘you win some, you loose some’.
Over de IKEA-stijl
Op de website van IKEA staan zinnen als: ‘Hieronder kan je de folders downloaden’ en ‘Je kan contact opnemen’. De mensen die kan als te informeel ervaren, noemen dit vaak de IKEA-schrijfstijl. Dat handjevol tegenstanders die zegt dat met 'Je kunt contact opnemen' duidelijker wordt dat je de lezer aanspreekt: ik voel dat echt niet. Jij?
Hoe dan ook: het was niet de eerste keer dat ik te horen kreeg dat ik in een IKEA-stijl communiceer. Wat best lekker is omdat ik het ervaar het als een compliment.
IKEA is zeer succesvol, en dat heeft het woonwarenhuis niet alleen te danken aan z’n gekende Zweedse gehaktballetjes. Het komt ook doordat IKEA lef toont door te communiceren in een eigen stijl.
Al met een klein beetje lef verras je en val je op met jouw communicatie. Zo ga je niet op in de massa, smaak je niet naar eenheidsworst en ben je geen grijze muis.
Daarom is onderscheidend schrijven ook 1 van de thema's als ik spreek en train over neurocopywriting. Tijdens de incompanytraining Neurocopywriting in 1 dag of de lezing Belachelijk overtuigend met taal. Jij bepaalt.
